Serbest Ticaret Anlaşmaları

Giriş
Güncellenme
Serbest Ticaret Anlaşmaları
Digi-Mas

SERBEST TİCARET ANLAŞMALARINA İLİŞKİN GENEL BİLGİ
Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) düzenlemelerinin günümüzün gereksinimlerini karşılayamaması ve çok
taraflı ticaret düzeninin yeni pazar açılımları konusunda yetersiz kalması, ülkeleri ikili ve bölgesel ticaret
anlaşmaları yapmaya yöneltmiş, Serbest Ticaret Anlaşmaları (STA) son dönemde gerek gelişmiş ülkeler
arasında, gerekse kuzey-güney ve güney-güney ticari ve ekonomik ilişkilerinde yaygınlaşmıştır. Ülkeler
arasındaki STA ağının genişlemesi ile birçok ülke mal tedarikini STA ortaklarından temin ederken, STA
ağlarının dışarısında kalan ülkeler tercihli ticaretin sağladığı imkânlardan mahrum kalmıştır. Domino
etkisi yaratan bu durum, tüm ülkelerin artan şekilde STA ağları oluşturmasını beraberinde getirmiştir.
Bu kapsamda, Türkiye, gerek uluslararası ticaretteki STA ağları oluşturma eğilimine paralel olarak
gerekse Gümrük Birliği çerçevesinde AB’nin Serbest Ticaret Anlaşmaları akdettiği ülkelerle karşılıklı
yarar esasına dayalı benzer anlaşmalar akdetmektedir.
Gümrük Birliği taraflar arasındaki ticarette mevcut gümrük vergileri, eş etkili vergiler ve miktar
kısıtlamalarıyla, her türlü eş etkili tedbirin kaldırıldığı ve ayrıca birlik dışında kalan üçüncü ülkelere
yönelik olarak da, ortak gümrük tarifesinin uygulandığı bir ekonomik entegrasyon modelidir. Gümrük
birliğinde malların serbest dolaşımı esastır. Bu çerçevede, taraflarca ortak ticaret politikaları ile ortak
rekabet kurallarının geliştirilmesi ve uygulanması gerekmektedir. Serbest ticaret anlaşmalarında ise
taraflar arasındaki ticarette malların tercihli rejimden yararlanmaları menşe kurallarına göre
olmaktadır. Ayrıca, serbest ticaret anlaşmalarında ortak ticaret politikaları ve ortak rekabet kuralları
uygulama zorunluluğu bulunmadığı gibi, taraflar üçüncü ülkelere karşı kendi gümrük tarifelerini
uygulamaktadırlar.
Bu çerçevede, STA’lar, komşu ve çevre ülkelerle dış ticaretimizin geliştirilmesi; ihracatçılarımızın dış
pazarlarda, başta AB ülkelerinin müteşebbisleri olmak üzere rakipleri ile eşit şartlarda rekabet
edebilmesinin temini; karşılıklı yatırımların ve müşterek teşebbüslerle ülkemizin uluslararası rekabet
gücünün artırılması bakımından önem taşımaktadır. Bu kapsamda, ülkemizin AB tarafından imzalanmış
STA’ların içeriğini aynen kabul etme yükümlülüğü bulunmamakta olup, gerçekleştirilen müzakerelerde
sanayi ve ticaret politikası önceliklerimiz ile ülkemiz hassasiyetleri göz önüne alınmaktadır.
Bugüne kadar, ülkemizce 35 STA imzalanmış olup bunlardan Merkezi ve Doğu Avrupa ülkeleriyle
akdedilmiş olan 11 STA, bu ülkelerin AB üyelikleri nedeniyle feshedilmiştir. Geriye kalanlardan 21 STA
(EFTA, İsrail, Makedonya, Bosna ve Hersek, Filistin, Tunus, Fas, Suriye1
, Mısır, Arnavutluk, Gürcistan,
Karadağ, Sırbistan, Şili, Ürdün, Morityus, Güney Kore, Malezya, Moldova, Faroe Adaları ve Singapur)
hâlihazırda yürürlüktedir.
Öte yandan, Lübnan, Kosova ve Sudan STA’ları iç onay süreçlerinin tamamlanmasını müteakip
yürürlüğe girecektir. İlaveten, Türkiye ile Güney Kore arasındaki STA kapsamında 26 Şubat 2015
tarihinde imzalanan “Yatırım Anlaşması” ve “Hizmet Ticareti Anlaşması”nın iç onay süreçlerinin
tamamlanmasını müteakip yürürlüğe girmeleri öngörülmektedir. Ayrıca Katar ve Venezuela ile STA
akdedilmesine yönelik müzakereler tamamlanmış olup söz konusu anlaşmaların imzalanmasına ilişkin
çalışmalar devam etmektedir.
Mevcut STAların güncellenmesi ve kapsamının genişletilmesi çalışmalarına yönelik ise Sırbistan ve EFTA
ile yürütülen müzakereler tamamlanmış olup Bosna-Hersek, Gürcistan, Malezya, Karadağ ve Moldova
ile yürütülen müzakerelerin yakın zamanda sonuçlandırılması; Makedonya ile ise kısa zamanda
müzakerelere başlanması hedeflenmektedir.
Diğer taraftan; 17 ülke/ülke grubu ile resmi olarak başlatılmış bulunan STA müzakereleri kapsamında
11 ülke (Ukrayna, Peru, Kolombiya, Ekvator, Meksika, Pakistan, Japonya, Tayland, Endonezya, Cibuti ve
Kongo Demokratik Cumhuriyeti) ile müzakereler aktif bir şekilde sürdürülmektedir. Müzakere
sürecinde olan diğer ülke/ülke grupları (Kamerun, Çad, Seyşeller, Körfez İşbirliği Konseyi, Libya,
MERCOSUR) ile de söz konusu süreçlerin hızlandırılmasına ilişkin çalışmalar yürütülmektedir. Ayrıca, 8
ülke/ülke grubu (ABD, Kanada, Hindistan, Vietnam, Orta Amerika Ülkeleri, Afrika Karayip Pasifik
Ülkeleri, Cezayir ve Güney Afrika Cumhuriyeti) nezdinde de STA müzakerelerine başlama girişiminde
bulunulmuştur.
Buna ilaveten, AB’den ayrılma sürecinde olan İngiltere ile kısa vadede mevcut pazara giriş avantajların
korunmasına, orta-uzun vadede ise geniş ve kapsamlı bir STA akdedilmesine yönelik görüşmeler
sürdürülmektedir.
Yürürlükte olan anlaşmalarımız da somut olarak ortaya koymaktadır ki; STA’lar, tarife indirimleri ile
“derin bütünleşme” olarak tabir edilen menşe kuralları, yatırımlar, fikri mülkiyet hakları gibi alanlarda
ortak kuralların tesisi ile ticaretin akışını kolaylaştırmakta, ölçek ekonomilerine yol açarak maliyet
düşüşü ve kaynak verimliliği sağlamakta, dışa açık rekabetçi bir ekonomik altyapının tesisi suretiyle
ülkenin uluslararası rekabet gücünü artırmakta, böylelikle de ülkelerin üretim, dış ticaret ve refah
düzeyi üzerinde ciddi ölçüde pozitif etkiler oluşmaktadır.
Uluslararası ilişkiler perspektifinden bakıldığında ise; ülkemizin STA akdettiği ülkeler ile sadece ticari ve
ekonomik ilişkilerinin değil, aynı zamanda siyasi ilişkilerinin de daha istikrarlı bir yapıya kavuştuğu
dikkat çekicidir. STA akdedilmesi sonrasında, STA’ya taraf ülkeler arasında oluşturulan Ortaklık Konseyi
ve Ortaklık Komitesinin, en üst seviyede siyasi ve bürokratik temsilcileri bir araya getirerek karşılıklı
olarak yeni işbirliği imkânlarının gözden geçirilmesine fırsat verdiği, STA’lar sayesinde ülkelerin
birbirlerinin ekonomik ve ticari potansiyelleri konusundaki farkındalıklarının arttığı ve iş adamları
arasındaki karşılıklı anlayışın geliştiği, bunun sonucunda da ilgili ülkelerle dostluk bağlarının daha da
pekiştiği izlenmektedir.

1 Türkiye ile Suriye Arasında Serbest Ticaret Alanı Tesis Eden Ortaklık Anlaşması 6 Aralık 2011 tarihinde askıya alınmıştır.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

15 Haziran 2018 13:31, Cuma

İhracat Nasıl Yapılır ailesi olarak sizlere güzellik, birlik, beraberlik dolu, her zaman bir öncekinden daha güzel ve mutlu bir Bayram diliyoruz.

GIDA İŞLEME MAKİNELERİ

04 Mayıs 2018 11:16, Cuma

1. SEKTÖRÜN TANIMI VE SINIFLANDIRILMASI 8417.20 Ekmek, pasta, bisküvi fırınları (elektriksiz) 8419.31 Tarım ürünleri için kurutucular 8419.89 Pastörize, kondanse etme vb. işler için cihaz tertibat 8421.11 Sütten krema ayırıcılar (ekremözler) 8421.21 Suyun filtre edilmesi/arırılmasına mahsus cihazlar 8421.22 İçeceklerin (su hariç) filtre edilmesi/arıtılması için cihazlar 8434.10 Süt sağma makineleri 8434.20 Sütçülükte kullanılan makine ve cihazlar 8434.90 […]

Baharat-Çay İhracatı Nasıl Yapılır?

01 Mayıs 2018 11:30, Salı

ÜLKEMİZDE ÜRETİM VE SEKTÖRE BAKIŞ Yeryüzüne hakim 8 bitki orijin bölgesinden (fitocoğrafik) 3’ü (Avrupa-Sibirya, Akdeniz, İranTuran) ülkemiz topraklarında kesişmektedir. Zengin bir bitki yatağı oluşumuna sebep olan bu durum, yaklaşık %32’si endemik olmak üzere 12000 bitki türünün ülkemiz topraklarında yetişmesine imkan vermektedir. Ülkemiz yüzölçümünün dünyaya oranı yaklaşık %0,53 iken, dünya bitki türlerinin %3,6’sının ülkemiz topraklarında yetişmesi […]

Mikro İhracat Nasıl Yapılır?
17 Nisan 2018 15:25, Salı

Mikro ihracat nasıl yapılır kısaca yazalım. Yurtdışına az miktarda satış yapmak için artık ihracat işlemi yapmaya gerek yok. Ürünü kargoya verip gerisine karışmıyorsunuz. Varsayalım ki, tekstil sektöründe fermuar üreten bir KOBİ’siniz. Ve yurtdışındaki bazı müşteriler web sitenizde gördükleri en son model fermuarlardan numune istediler. Eğer bu talep birkaç yıl önce gerçekleşseydi, yapmanız gereken, ağırlığı ve adedi […]

Kambiyo Nedir?
10 Ocak 2018 13:45, Çarşamba

Kambiyo kavramı, İtalyanca kökenli bir kelime olup, İtalyanca “cambiare” kelimesinden türemiş “cambio” sözcüğünden gelmektedir. Cambiare ise değiştirme, bozdurma, değer ve fiyat anlamında kullanılmaktadır. Kambiyo Türkçede iki ülke parasının birbiriyle değiştirilmesi işlemidir. Günümüzde kambiyo işlemleri denilince yabancı paralar üzerinden düzenlenen ticari senetler, çek, bono ve poliçe gibi belgeler anlaşılmaktadır. Döviz ve kambiyo işlemleri eş anlamda kullanılmaktadır. […]

YORUMLAR

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir